GÖLBAŞIBELEDİYESİ

Gölbaşı Belediyesi ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Türk Halk Bilimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (THBMER) işbirliği ile gerçekleştirilen “Gölbaşı Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi”, Gölbaşı'nın zengin somut olmayan kültürel mirasını korumak ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla planlanmış ve hayata geçirilmiştir. Müze Bölgenin kültür turizmi amaçlı ziyaret cazibesini artırarak kültürel zenginlikleri geniş bir kitleye tanıtmayı hedeflemektedir.

Proje kapsamında Gölbaşı ilçesine bağlı 54 mahallede 203 kaynak kişi ile gerçekleştirilen uzun süreli bir alan çalışması yapılmıştır. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Türk Halk Bilimi Bölümü Öğretim Elemanları ve Doktora, Yüksek Lisans ve Lisans düzeyinde halk bilimi eğitimi almış ve konuyla ilgili derleme teknikleri açısından özel kurslardan geçirilmiş, araştırmacı ve derlemeciler tarafından elde edilen bilgi, belge ve folklorik ürünler toparlanmıştır.

Ziyaretçilerini her bölümünde farklı bir hikâye ile karşılayan müzenin kuruluş sürecinde, Gölbaşı’nın tüm köy ve mahallelerinde detaylı bir alan araştırması yapılmış ve elde edilen veriler müzede uygulama modellerine dönüştürülmüştür.

Müzenin içeriğinde doğumdan ölüme kadar insan yaşamındaki çeşitli pratiklere odaklanılmıştır. Müzede kırklama, diş hediği ritüeli, sünnet gelenekleri, asker uğurlama, kına gecesi, düğün gelenekleri, geleneksel sohbet toplantıları, mutfak kültürü, el sanatları, sözlü anlatımlar ve geleneksel çocuk oyunları gibi unsurlar ziyaretçilere interaktif bir şekilde aktarılmaktadır.

Gölbaşılıların kendi somut olmayan kültürel mirasını yaşatabilmesi için kent merkezinde kültürel bir mekân olarak tasarlanan müze, Gölbaşı'nın zengin somut olmayan kültürel mirasını daha geniş kitlelere ulaştırarak gelecek nesillere aktarmada bir aracı kurum olarak değerlendirilebilir. Kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasını amaçlayan bu müze, ziyaretçilere sadece izleyici değil, aynı zamanda katılımcı olma fırsatı da sunmaktadır.

SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRAS NEDİR?

Somut olmayan kültürel miras terimi, 2003 yılında kısa adı UNESCO olan Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu tarafından imzalanan ve 2006 yılında TBMM tarafından kabul edilen bir sözleşmeye dayanmaktadır. Somut olmayan kültürel miras terimi Sözleşme’de “toplulukların, grupların ve kimi durumlarda bireylerin, kültürel miraslarının bir parçası olarak tanımladıkları uygulamalar, temsiller, anlatımlar, bilgiler, beceriler ve bunlarla ilişkin araçlar, gereçler ve kültürel mekânlar” olarak tanımlanmaktadır. Somut olmayan kültürel miras ifadesi sözlü kültür yoluyla kuşaktan kuşağa aktarılan bilgi, beceri be deneyimleri içermektedir.

Somut olmayan kültürel mirasın belirlediği alanlar Sözleşme’nin 2. Maddesinde şu başlıklar altında toplanır:

• Somut olmayan kültürel mirasın aktarılmasında taşıyıcı işlevi gören dille birlikte sözlü gelenekler ve anlatımlar;
• Gösteri sanatları;
• Toplumsal uygulamalar, ritüeller ve şölenler;
• Doğa ve evrenle ilgili uygulamalar;
• El sanatı geleneği