ANKARA’DA KAZISI DEVAM EDEN TEK HİTİT KENTİ GÖLBAŞI’NDA

Gölbaşı Oyaca Mahallesi’nde bulunan önemli bir Hitit yerleşimi olan Külhöyük’te kazı çalışmaları Gölbaşı Belediyesi’nin de destek ve sponsorluğunda 14 yıl aradan sonra tekrar başladı.

Hitit Ordusu’nun geçiş güzergâhı olarak kullandığı bir yer olduğu için askeri stratejik geçiş noktası olan, Ankara’dan güneye Mezopotamya ve Suriye’ye ulaşan Kilikya Kapıları’na (Adana) uzanan yol ağı üzerinde bulunan önemli bir Hitit yerleşimi olan Külhöyük’te kazı çalışmaları 14 yıl aradan sonra tekrar başladı.

 

Külhöyük, ismini yangınlardan alıyor. Bölgede hem Hatti hem de Hitit zamanlarında yapılan saldırılar sonrası oluşan yangın tabakaları bulunuyor. Karbon 14 tarihlendirme yöntemiyle yangın tabakalarının yaşı belirleniyor. Kazı yapılan alanda çivi yazılı belge bulma olasılığı da bulunuyor. Alanda şehre giriş bölgesi de gizli geçit şeklinde sur duvarına bağlı olarak bulunmuş durumda. Bu bölgenin şehir işgal altındaysa stratejik olarak kaçış tüneli olarak kullanılan bir yer olabilme olasılığı da bulunuyor.

 

Cumhurbaşkanlığı kararı, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izni ile Ankara Üniversitesi tarafından Gölbaşı Belediyesi’nin de destek ve sponsorluğunda yapılan kazı çalışması ile önemli bulguların gün ışığına çıkarılması bekleniyor.

Gölbaşı Belediye Başkanı Ramazan Şimşek, Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Kararlı kazı statüsünde tek arkeolojik kazı çalışmasının yapıldığı alan giderek, Kazı Sorumlusu Ankara Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Derya Yılmaz’dan yapılan çalışmalar hakkında bilgi aldı.


Gölbaşı Belediye Başkanı Ramazan Şimşek, “Benim de Gölbaşı Belediye Başkanı olarak her zaman belirttiğim gibi Gölbaşı’nın her tarafı tarih kokuyor. Her bir yerinden tarih çıkıyor. Biraz önce gezerken de gördük binlerce yıllık, Hitit çağından kalma çanak çömlek parçaları bulunuyor. Böyle birçok yeri tarih kokan bir ilçedeyiz ve Külhöyük’teyiz şu an. Sizin de anlattığınız gibi 5000 yıl geriye gidiyoruz burada. 8 km ilerde de biliyorsunuz Gavurkale dediğimiz Hitit döneminin en büyük kaya kabartmalarıyla dikkat çeken bölgemiz bulunuyor. Gölbaşı tarihsel anlamda böyle çok önemli bir konumda. Tulumtaş Mağaramızı da ortaya çıkarttık. Orayı da turizme açıyoruz yakın zamanda. Şöyle üzücü bir konu var aslında, bu bölgeye gelirken çalışma arkadaşlarımızla da konuştuk. Ankara’ya gelen turistlerin hiçbir tanesi buraya uğramadan otobüslere binip doğruca Kapadokya’ya geçiyorlar. Burayı turizm destinasyonu yapmamız gerekiyor. Külhöyük, Tulumtaş Mağarası ve çalışmaları devam eden Seydi Yusuf Türbesi gibi turizm yerlerimize Ankara’ya gelen bütün turistleri getirmeyi planlıyoruz. Hem Gölbaşı’mızı hem de Ankara’mızı güzelleştirerek dünyayı buraya çekmek istiyoruz. Yerin üstünde henüz çıkanlar böyleyse yerin altında daha neler vardır diyorum. Emeklerinize sağlık, tekrar bu bölgedeki çalışanlara teşekkür ediyorum.” dedi.

 

Kazı Sorumlusu Doç. Dr. Derya Yılmaz kazı çalışmaları hakkında şunları söyledi: “Külhöyük, dünyaca tanınan Hitit Kalesi Gavurkale’ye yaklaşık 8 km uzaklıktadır. Külhöyük, yaklaşık 250 m uzunluğunda, 150 m eninde ve 22 m yüksekliğinde orta büyüklükte bir höyüktür. Bir Hitit kenti olan Külhöyük’te yaşam günümüzden 5000 yıl kadar önce Hattiler zamanında başlamıştır. Anadolu ve Mezopotamya’da ele geçen çivi yazılı belgeler ışığında Hattiler’in Orta Anadolu’da günümüzden 5000 yıl önce yaşamış bir krallık olduğu bilinmektedir. Hattiler’den sonraki dönemde Orta Anadolu’da bir imparatorluk kuran Hititler zamanında kiklopien sur duvarları ve üç adet potern yapısı ile birlikte kazısı yarım kalmış büyük monumental bir yapı bu kentin önemine ışık tutmaktadır. Bu yapının odaları kazı çalışmalarıyla açığa çıkarılmıştır. Bu yapının işlevini önümüzdeki kazı sezonlarında anlamaya çalışacağız. Ayrıca yerleşimde ele geçen ithal silindir Mitanni ile Hitit hiyeroglif işaretleri içeren bir mühür baskısı (Bulla) kültürel ilişkileri ve yerleşimin yol ağındaki önemini göstermektedir.  Gölbaşı sınırları içinde bulunan Külhöyük, Ankara’dan güneye Mezopotamya ve Suriye’ye ulaşan Kilikya Kapıları’na (Adana) uzanan yol ağı üzerinde bulunan önemli bir Hitit yerleşimidir. 1978 yılında kaçak kazılar sonucunda tespit edilen Külhöyük’te 1992 yılında arsanın kamulaştırılması yapılarak aynı yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kurtarma kazılarına başlanmıştır. Külhöyük’te 1992-2006 yılları arasında 14 sezon boyunca Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi tarafından kurtarma kazısı yapılmıştır. Ankara’da şu anda kazısı yapılan tek Hitit kenti olan Külhöyük’te Hitit Arkeolojisi alanında önemli bulguların açığa çıkması beklenmektedir. Destek verenlerimiz çok. Kazı çalışmaları Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara Üniversitesi ve Gölbaşı Belediyesi tarafından desteklenmektedir. Aynı zamanda Türk Tarih Kurumu’na da teşekkür ediyorum. 12 aylık kazı projesi olduğumuz için Türk Tarih Kurumu da bize destek vermektedir. Gölbaşı Belediye Başkanı Ramazan Şimşek’e de ilgileri ve destekleri için teşekkür ediyorum.”